Hiện nay, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành đồng bộ hệ thống văn bản mới về xây dựng, trong đó có một số điểm mới đáng chú ý như sau:
- Luật Xây dựng số 135/2025/QH15:
Luật tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý xây dựng; đơn giản hóa thủ tục hành chính; tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; đồng thời nâng cao trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng nhằm bảo đảm chất lượng, an toàn công trình và bảo vệ môi trường.
Luật quy định thống nhất các nội dung liên quan đến lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư xây dựng; khảo sát, thiết kế, thi công xây dựng; quản lý chất lượng, bảo trì công trình và các hoạt động quản lý nhà nước về xây dựng.
- Nghị định số 217/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026:
Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng; hướng dẫn cụ thể nhiều nội dung liên quan đến trình tự, thủ tục và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động đầu tư xây dựng.
- Nghị định số 193/2026/NĐ-CP ngày 24/6/2026:
Nghị định quy định việc phân định thẩm quyền, phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực xây dựng theo hướng tăng cường tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương và cơ quan được giao thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước.
Việc phân cấp, phân quyền được thực hiện gắn với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết công việc, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp.
- Nghị định số 206/2026/NĐ-CP ngày 25/6/2026:
Nghị định quy định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng theo hướng quản lý xuyên suốt vòng đời dự án. Theo đó, các nội dung về xác định tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng, quản lý chi phí trong quá trình thực hiện dự án, thanh toán, quyết toán vốn đầu tư xây dựng được quy định đồng bộ, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và tăng cường tính công khai, minh bạch.
- Nghị định số 207/2026/NĐ-CP ngày 25/6/2026:
Nghị định quy định về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình xây dựng. Một số nội dung đáng chú ý gồm:
+ Quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, nhà thầu và các tổ chức, cá nhân có liên quan trong công tác quản lý chất lượng công trình.
+ Tăng cường kiểm soát chất lượng từ khâu khảo sát, thiết kế, thi công đến nghiệm thu, bàn giao công trình.
+ Hoàn thiện các quy định về bảo trì công trình xây dựng nhằm bảo đảm an toàn trong quá trình khai thác, sử dụng.
+ Chú trọng yêu cầu về an toàn lao động và bảo vệ môi trường trong hoạt động thi công xây dựng.
- Nghị định số 209/2026/NĐ-CP ngày 25/6/2026:
Nghị định quy định về quản lý vật liệu xây dựng; tăng cường quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh và sử dụng vật liệu xây dựng; khuyến khích phát triển, sử dụng vật liệu xây dựng mới, tiết kiệm tài nguyên, năng lượng và thân thiện với môi trường. Đồng thời, nghị định nâng cao yêu cầu về quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng lưu thông trên thị trường.
- Nghị định số 210/2026/NĐ-CP ngày 25/6/2026:
Nghị định quy định về hợp đồng xây dựng với nhiều nội dung quan trọng như:
+ Các loại hợp đồng xây dựng.
+ Nguyên tắc ký kết và thực hiện hợp đồng.
+ Tạm ứng, thanh toán và quyết toán hợp đồng.
+ Điều chỉnh giá hợp đồng và xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng.
Các quy định mới góp phần nâng cao tính minh bạch, hạn chế tranh chấp và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các bên tham gia hợp đồng xây dựng.
Việc đồng loạt đưa vào thực hiện Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 và các nghị định nêu trên từ ngày 01/7/2026 được kỳ vọng sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng công trình, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng.